ENKA OKULLARI

 
ENKA Okulları için, 1994 yılında üç mimarlık gurubundan projeli teklifler alındı. Bunlar, Herzog & De Meuron, Hillier Group ve KarabeyLimited idi. Değerlendirme sonucunda, bizim projemizin uygulanmasına karar verildi. Hillier Group, değişik ülkelerde 80 kadar eğitim yapısı tasarlamış, gerçekleştirmişti. Bu nedenle, işi alınca kendilerinden danışmanlık istedik. Bizi ABD’de ağırlayıp, (tabi, profesyonelce) okullarını, inşaatlarını gezdirdiler. ABD’nin, büyük, çok büyük dış ve iç mekanlarına bu gözle bakınca, durmadan kendini yineleyen ortogonal dokulu kentlerini gezince; eğitim tesislerinin neden büyük yeşillikler içinde yaygın ve organik dağılımlı kasabalar olarak tasarlandığını anlamak zor değildi. Biz de onlara organik ve rasgele dokulu İstanbul kent geleneğinde, resmi mimarinin geometrik, makroformlu ve iri olduğunu anlattık.
İstinye’de, Enka’nın Eğitim ve Spor Sitesinde okul için ayrılan alan programa göre çok dardı ve projelendirme sırasında daha da daraltıldı. İlk tasarım, dört beş zorlu sınavdan geçti. ABD’li danışmanlar, Enka inşaat gurubu, değişen eğitim kadrosu ve pedagoglar, Belediye, Anıtlar Kurulu; farklı ve genellikle birbiriyle çatışan taleplerde bulundular. Sabır, azim, diplomasi, mücadele ve gereğinden fazla çalışma ile 1994’de başlayan süreç, 1997’de temel atılmasıyla sonuçlandı. Özellikle; alanın Boğaziçi öngörünüm bölgesinde olduğunu iddia eden ve çok daha ufak yapılar öneren Kurul ile müthiş bir mücadele sürdürdük. Maket, araziye uyarlanıp hava fotoğrafları çekildi, Sedat Hakkı mimarisi veya parçalı inşaat isteklerine karşı, alternatif projeler çizilip teorik-pratik karşılaştırmalar yapıldı, projeye ek olarak neredeyse orta boy bir tez hazırlandı. Tabi, bu arada, Boğaz sırtları, arsadan da algılanır biçimde, bol bol gecekondu ve cami ile yapılandırılıyordu.
Tasarımı oluşturan ilk konsept, mevcut yamaçtan aşağı kotlara doğru inen eğimli bir ana omurgaya, planda doğal ışığın gerektirdiği açılarla sağlı sollu eklemlenen derslik kitleleri düşüncesi idi. Program yükünün arttırılması, tahsis edilen arsanın küçülmesi, bol mühendislik eleştirisi ve tasarruf kaygısı ile son çözüm çok kompakt hale geldi. Ağırlaşan ortak işlevlerin orta omurgaya eklenmesi buna takılan ilk, orta lise bloklarının iç boşluklarının daraltılması gerekti. Üçgen biçimli eğitim bloklarının üzerindeki çatı ışıklıkları daraltılarak korundu. Eğitim bloklarına orta omurga ile ortak olan cephelerinden ve ters taraflarındaki özel bahçelerinden giriliyor. Omurganın kuzey ucunda yer alan oditoryum blokunun teknolojik ve akustik içdüzeni, bu kez Alman bir gurupla çalışarak hazırlandı. Açık, esnek, katılımcı ve çok amaçlı kullanıma dönük bir planı var. Eğitimciler ve salonu kullanan sanatçılar tarafından, salonun “Şekspiriyen” kurgusunun, akustik ve işlevsel esnekliğinin mükemmel bulunduğunu söylemeliyim.